تبلیغات
مهندسی عمران - زهکشی
مهندسی عمران

لینکدونی

آرشیو

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

زهکشی

زهکشی Drainage : خارج نمودن آب و املاح اضافی از پروفیل خاک که اینجا منظور از پروفیل خاک ، محدوده توسعه ریشه گیاه می باشد .

زه آب : زه آب یا آب مازاد بخشی از منابع آب سطحی و زیرزمینی حوزه است که سبب زهدار شدن اراضی میشود و باید از طریق زهکشی تخلیه گردد.

آب سطحی : تمامی آبهای ساکن و جاری در سطح الارض که به بطن خاک نفوذ مینمایند.

آب خاک: آبی که از طریق نفوذ سطحی به بطن خاک وارد شده وبه صورت رطوبت در آن نگهداری میشود .

آب زیرزمینی : بخش اشباع شده خاک را که از لحاظ هیدرولیکی شرایط متفاوتی نسبت به محیط غیر اشباع دارد ، آب زیرزمینی می نامند.

سطح ایستابی : حد فوقانی آب زیرزمینی و فصل مشترک بین محیط اشباع و غیر اشباع .

زهکشی سطحی : تخلیه آب مازاد از سطح خاک

زهکشی زیر سطحی : تخلیه آب مازاد از بطن خاک

زهکشی قائم : تخلیه سریع از اعماق زیاد بوسیله پمپاژ از چاه زهکش

نهر زهکش: مجرای روباز حفر شده در خاک که ضمن جمع آوری زه آبهای سطحی و زیر سطحی انتقال آب رانیز بر عهده دارد .

لوله زهکش :لوله سفالی ، بتونی و یا پلاستیکی منقطع یا یکپارچه ، سوراخدار و یا فاقد سوراخ که زیر زمین کار گذاشته میشود و وظیفه جمع آوری زه آبها را از بطن خاک بر عهده دارد.

خروجی زهکش:نقطه پایانی سیستم زهکشی که در آنجا زه آب  جمع آوری شده به خارج از منطقه زهکشی تخلیه میشود.

حوضچه تبخیر : حوضچه ای با کف نفوذ ناپذیر که در آن زه آبهای  جمع آوری شده ذخیره و به مرور تبخیر میگردد .از این حوضچه ها برای جلوگیری از بروز مسائل زیست محیطی به واسطه زه آبهای بی کیفیت استفاده میشود .

 اهمیت زهکشی : هر وقت زمین را آبیاری میکنیم سطح آب سفره زیرزمینی بالا می آید و امر تهویه در منطقه ریشه با مشکل مواجه میشود ضمنا تجمع املاح نیز باعث ایجاد شوری در خاک میگردد . در حقیقت زهکشی دو هدف را دنبال میکند .

الف: ایجاد وضعیت مناسب برای رشد گیاه     ب : ایجاد شرایط لازم برای کاربرد ماشین آلات کشاورزی

  مسائلی که به خاطر عدم تهویه در خاک بوجود می آیند :

 1-کاهش تنفس ریشه و موجودات زنده 2-کاهش نفوذپذیری و حرکت کند املاح در خاک3- تشکیل ترکیبات سمی در خاک ( انجام عملیات احیا به جای اکسیداسیون)4-کاهش تولید مواد غذایی در خاک

 بعضی از زمینها بصورت طبیعی زهکشی شده اند ( به علت وجود شیب و با کمک نیروی ثقل )و در بعضی از موارد زهکشی بصورت مصنوعی انجام میشود مانند کانال یا لوله .

 تاریخچه زهکشی

 زهكشی كشاورزی،‌ بنا به عقیده سازمان خواربار و كشاورزی جهانی، نه هزار سال پیش در بین‌النهرین آغاز شد. در آن هنگام لوله به كار برده نمی‌شده بلكه به احتمال زیاد از سنگ و سنگ‌ریزه و شاخ و برگ گیاهان بهره‌گیری می‌شد. اولین لوله‌های زهكشی حدود چهار هزار سال قدمت دارند. در اروپا، اولین زهكشی زیرزمینی حدود دو هزار سال پیش نصب شده‌است.

 در كتابی كه در حدود سه هزار سال پیش در چین نگاشته شده، نقشه‌هایی از سیستم زهكشی مشاهده می‌شود. هرودت،‌ در حدود 2400 سال قبل،‌اشاره‌هایی به كاربرد زهكشی در درّه نیل دارد.

 اولین مدارک ثبت شده زهکشی بوسیله شخصی به نام کاتو در دو سال ق . م .ثبت شده است .

 یک سال ق. م . شخصی به نام پلینگ، سیستم زهکشی خندقی را پیشنهاد کرد که از ریگ و شاخ و برگ پر شده بود و به عنوان یک زهکش زیرزمینی عمل میکرد.البته قنات که ابداع آن در حدود سه هزار سال قبل توسط ایرانیان صورت گرفته است یکی از قدیمیترین سیتمهای زهکشی محسوب میشود و در اینجا بد نیست اشاره ای نیز به سیستم زهکشی تخت جمشید کرد که این سیستم در نوع خود در جهان از نظر تاریخی بی نظیر است .

 زهكشی مدتی در جهان به فراموشی سپرده شد تا اینكه در 1544 میلادی در انگلستان دوباره زندگی جدیدی یافت. اولین تنبوشه ساز سفالی در 1840 در انگلستان به كار گرفته شد. در امریکا زهكشی لوله‌ای در دو سدة پیش آغاز شد..

 زهکشی در ایران :

احداث اولین شبكه‌های نوین آبیاری و زهكشی در دهه 1310 در جنوب كشور صورت گرفت و اولین زهكش روباز با استفاده از ماشین در حوالی سال 1335 در شاوور خوزستان ساخته شد. در سال‌های 1341 و 1342 اولین شبكه زهكشی زیرزمینی با استفاده از لوله‌های سفالی در دانشكده كشاورزی دانشگاه جندی شاپور (شهید چمران) واقع در ملّاثانی (رامین) اهواز در وسعتی حدود 500 هكتار با نیروی كارگری به اجرا در آمد. در همین سال‌ها بود كه اولین ماشین زهكشی وارد كشور شد. اولین طرح بزرگ زهكشی به وسعت 11000 هكتار در هفت تپه به اجرا درآمد. سپس زهكشی اراضی شركت كشت و صنعت كارون و همزمان با آن زهكشی اراضی آبخور سد وشمگیر در گرگان آغاز شد. دشت‌های مغان، دالكی در بوشهر،‌ زابل، میان‌آب، بهبهان، طرح‌های هفت‌گانه توسعه نیشكر در خوزستان از جمله طرح‌های بزرگ دیگری هستند كه اجرای آنها به اتمام رسیده است.

 اهداف زهکشی :

 1-جمع آوری و خارج کردن املاح اضافی 2-جمع آوری آبهای سطحی ناشی از روان آب ،که این مساله بیشتر در مناطق مرطوب کاربرد دارد و لازم به ذکر است در مناطق مرطوب کانالهای سطحی زهکش را بصورت عریض میسازند.3-ایجاد تهویه مناسب در محیط خاک ریشه 4-بهبود کارایی ماشین آلات ( مخصوصا کشاورزی ) 5 –استحکام بخشیدن به ساختمان خاک و ...

 فواید زهکشی :

 از فواید زهکشی میتوان جلوگیری از وقوع سیل ، به زیر کشت بردن اراضی جدید، زودتر گرم شدن خاک در فصل بهار ، شروع زودتر عملیات کشاورزی ، کیفیت و کمیت بهتر محصولات ، شستشوی املاح اضافی و بهتر شدن وضعیت مسائل بهداشتی را نام برد .در تعریفی جامع تر از این فواید میتوان گفت فواید زهکشی به شرح زیر است .

 1-کنترل و جلوگیری از ماندابی شدن ، ۲.کنترل و جلوگیری از شورشدن اراضی ، ۳.کنترل فرسایش ، ۴.کنترل سیل ، ۵.حفاظت محیط زیست ، ۶.سلامت عمومی و بهداشت ، ۷.جلوگیری از راکد شدن آب و ایجاد بوی تعفن و نامطبوع در محیط مزرعه ،۸.حفاظت از ابنیه و تاسیسات عمومی و ۹.توسعه روستایی و امنیت غذایی

 معایب زهکشی :

 1-شستن و خروج بعضی از املاح مفید خاک به همراه املاح مضر 2- هزینه بر بودن مطالعه و اجرا 3-ازبین بردن اکوسیستم طبیعی منطقه به علت کم کردن رطوبت و نتیجتا غیر قابل زیست شدن آن منطقه برای بعضی از موجودات مانند پرندگان به علت کم شدن رطوبت 4- ازبین رفتن علفهای طبیعی منطقه 5- اشغال بخشی از زمین زراعی و تقسیم زمین به قطعات جداگانه 6- افزایش خطر آتش سوزی

 منشاء زه آب:  

  زه آب ممکن است ناشی از بارندگی ، ذوب برف ، آب آبیاری ، جریانات سطحی و نشت زیر سطحی از اراضی مجاور ، سریز و طغیان رودخانه ها، نشت از کانالهای آبیاری و صعود سطح ایستابی باشد.

 در نواحی مرطوب بارندگی های مداوم ؛ در نواحی سردسیرتغذیه ناشی از ذوب برف و در نواحی سردسیر تغذیه ناشی از ذوب برف و در نواحی خشک ونیمه خشک ، آبیاری طغیانهای فصلی ، آبشویی اراضی و صعود سطح ایستابی ، منشآ اصلی زه آبها به دشمار میروند.با توجه به موارد ذکر شده ، عواملی چون روش آبیاری ( ثقلی – تحت فشار)، فیزیوگرافی (توپوگرافی، شکل زمین)، شبکه آبراهه ، عمق لایه نفوذ ناپذیر ،لایه بندی خاک، ویژگیهای هیدرودینامیکی خاک (نفوذ پذیری سطحی ، هدایت هیدرولیکی) و خصوصیات شیمیایی خاک( شوری ،کسر آبشویی ، قلیائیت)بطور غیر مستقیم بر زهدار شدن اراضی موثرند.

انواع سیستم های زهکشی :

 از دیدگاههای متفاوت ، زهکشها را به انواع مختلفی تقسیم بندی می نمایند .در صورتی که نوع زه آب از نظر سطحی یا زیر سطحی مورد توجه باشد ، زهکشها را به دو دسته زهکشهای سطحی و زیر سطحی تقسیم بندی می نمایند . در شرایطی که سازه های زهکشی مورد توجه باشند ،زهکشها را به دو دسته زهکشهای روباز و زهکشهای لوله ای(زیر زمینی) تقسیم بندی می نمایند که در مورد اخیر زهکشی قائم ( چاه زهکش )را نیز در بر میگیرد. توجه به این نکته ضروری است که زهکشهای روباز علاوه بر زه آبهای سطحی ،پروفیل خاک را نیز زهکشی می نمایند.هر سیستم زهکشی دارای اجزایی است که بسته به نوع سیستم ،ابنیه ابی متفاوتی را شامل میشود.

 سیستم زهکشی سطحی : برای مناطق مرطوب بیشترین کاربرد را دارد و به خاطر اینکه بارندگی در سطح زمین تجمع پیدا میکند ، این سیستم بصورت کانالهای عریض و کم عمق( شبکه نهرهای قابل گذر) بکار میرود بطوریکه ماشین آلات هم میتوانند براحتی از روی آن حرکت کنند .



: سیستم زهکشی زیرزمینی:بصورت کانال روباز عمیق تا عمق حدود 2 متر و یا لوله گذاری زیرزمینی است . زهکشی زیر زمینی بصورت عمودی نیز میتواند باشد ( حفر چاه)

. لوله های زهکش زیر زمینی بصورت قطعه قطعه می باشند که یا بصورت ساده است و یا بصورت نرو مادگی 

: انواع زهکش

روباز .1  

2. لوله ای  

لانه موشی ( Mole drian ).3  

عمودی )چاه ).4  

  5.زهکش حائل

 

 زهکش روباز:کانال با مقطع معمولا ذوذنقه ای شکلی است

  درکانال زهکشی به مراتب بیشتر از کانال آبیاری است .free board

 نکته : کانال زهکشی در گودی و کانال آبیاری در ارتفاع است .

 

: زهکش های لوله ای

این زهکشها در سه نوع یافت میشوند

  الف : تن بوشه ای ( سفالی ) ب: پلاستیکی  پ: سیمانی   ، این لوله ها با قطرهای مختلفی تولید میشوند و معمولا روی لوله مشبک است

 

لوله های سفالی معمولا در قطر های 5، 6.5،8،10،20 سانتی متر و طول 30 سانتی متر تولید میشوند. حسن این لوله این است که در برابر واکنش شیمیایی آب مقاوم است.

 لوله های سیمانی معمولا به قطر 10،15،20 سانتی متر و طول 30 سانتی متر موجود است . باید توجه داشت در خاکهای سولفات دار باید در ساخت این لوله ها از سیمان ضد سولفات استفاده شود.

 

لوله های پلاستیکی ( پلی اتیلن و پی وی سی )به دو صورت صاف و موجدار تولید میشوند . در شرایط مساوی قطر لوله موجدار را باید 20 درصد بیشتر از طول لوله صاف گرفت که این مساله به خاطر بوجود آمدن افت ناشی از موجهای لوله است .طول این لوله ها تا 100 متر میرسد.

   زهکش لانه موشی:شبیه زهکش لوله ای ( یک نوع تونل زیر زمینی ) که از عبور یک جسم مخروطی شکل در خاک بوجود میآید .این نوع زهکش معمولا در مناطقی بکار میرود که مواد آلی آن زیاد است و برای یک فصل زراعی کاربرد دارد.

 
 
زهکش عمودی:بصورت چاه عمل میکند و چنانچه تعداد چاهها در یک منطقه بیشتر باشد اثر زهکشی بیشتر است .ضمنا در این نوع زهکشی می بایست آب جمع شده در چاه مکش شده و به محل مناسبی انتقال یابد.به عمل تخلیه آب از جاه زهکشی را دیواترینگ .(Dewatering) گویند

 

زهکش حائل : بیشتر برای جدا کردن دو قطعه زمین بکار میرود تا آبی که از اراضی مجاور میآید وارد اراضی مورد نظر نشود . عمق این نوع زهکشها معمولا در حدود 2 تا 2.5 متر است و جهت کانال عمود بر آب زیر زمینی می باشد

Foot Complaints
شنبه 14 مرداد 1396 05:40 ق.ظ
Hi there! I know this is kind of off topic but I was wondering if you knew
where I could locate a captcha plugin for my comment form?
I'm using the same blog platform as yours and I'm having problems finding one?
Thanks a lot!
How do you get Achilles tendonitis?
دوشنبه 9 مرداد 1396 03:21 ب.ظ
Hi there this is kinda of off topic but I was wondering if
blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually
code with HTML. I'm starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get advice from someone with experience.
Any help would be enormously appreciated!
calvin2morris46.jimdo.com
یکشنبه 8 مرداد 1396 10:56 ب.ظ
Hi! Do you know if they make any plugins to help with Search Engine Optimization? I'm trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I'm not seeing
very good results. If you know of any please share. Appreciate it!
Lorraine
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:53 ب.ظ
Excellent, what a blog it is! This weblog presents valuable data to
us, keep it up.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 05:23 ب.ظ
I think this is among the most important information for me.
And i am glad reading your article. But wanna remark on few general
things, The web site style is perfect, the articles is really excellent : D.
Good job, cheers
manicure
شنبه 19 فروردین 1396 02:34 ب.ظ
This is my first time pay a quick visit at here and i am
truly impressed to read everthing at one place.
manicure
جمعه 18 فروردین 1396 02:43 ب.ظ
Great beat ! I would like to apprentice while you amend your web site, how can i subscribe for a weblog site?
The account helped me a applicable deal. I had
been a little bit acquainted of this your broadcast provided shiny transparent concept
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : reza

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان